Oudste SFX-technieken

Speciale effecten 

De oudste technieken die werden gebruikt in special effects-films zijn onder andere:

  1. Stop-motion-animatie: Een techniek waarbij een object wordt gefotografeerd terwijl het steeds een klein beetje wordt verplaatst. Wanneer de foto's in snel tempo achter elkaar worden afgespeeld, lijkt het alsof het object zelf beweegt. Dit werd voor het eerst gebruikt in de film The Humpty Dumpty Circus in 1898.

  2. Matte-schilderingen: Een techniek waarbij een achtergrond wordt geschilderd op glas, waarna de acteurs ervoor worden gefilmd. Later wordt de achtergrond toegevoegd aan de film, wat het lijkt alsof de acteurs zich op een andere locatie bevinden. Dit werd voor het eerst gebruikt in de film Les Misérables in 1909.

  3. Dubbele belichting: Een techniek waarbij twee verschillende opnamen op dezelfde filmstrip worden opgenomen, waardoor de twee beelden over elkaar heen worden gelegd. De techniek van dubbele belichting is al vroeg in de filmgeschiedenis gebruikt en er is niet één specifieke film die wordt beschouwd als de allereerste film waarin deze techniek werd toegepast. Het gebruik van dubbele belichting was een handmatig proces waarbij de cameraman de filmstrook meerdere keren door de camera haalde om meerdere beelden op één enkele filmstrook te creëren.

    Er zijn echter verschillende films uit het begin van de 20e eeuw die bekend staan om het gebruik van dubbele belichtingstechnieken, zoals "The Devil's Castle" (1896) van Georges Méliès, "The Four Troublesome Heads" (1898) ook van Méliès, en "The Great Train Robbery" (1903) van Edwin S. Porter.

  4. Make-up: Een techniek waarbij make-up wordt gebruikt om een acteur er anders uit te laten zien, bijvoorbeeld om een monster of een ouder personage te spelen. Dit werd voor het eerst gebruikt in de film The Hunchback of Notre Dame in 1923.

Deze technieken worden nog steeds gebruikt in de filmindustrie, zij het vaak met moderne technologieën en verfijningen.

The Humpty Dumpty Circus - Stop motion

Georges Méliès

Georges Méliès was een Franse illusionist, acteur en regisseur, geboren op 8 december 1861 in Parijs, Frankrijk, en overleden op 21 januari 1938 in de stad waar hij was geboren. Hij wordt beschouwd als een van de belangrijkste pioniers van de filmgeschiedenis en wordt vooral herinnerd om zijn baanbrekende bijdragen aan de ontwikkeling van de special effects en fantasyfilm.

Méliès ontdekte de cinema in 1895, na het bijwonen van een van de eerste openbare filmvertoningen in Frankrijk. Al snel ontwikkelde hij een fascinatie voor de mogelijkheden van het medium en begon hij zijn eigen films te maken. Hij was een innovator op het gebied van special effects en experimenteerde met een breed scala aan technieken, waaronder stop-motion, matte painting, dubbele belichting en handmatige kleuring.

Méliès wordt vaak beschouwd als de grondlegger van de fantasyfilm, omdat hij in zijn films vaak onwerkelijke en fantastische verhalen vertelde. Enkele van zijn meest bekende films zijn ""Le Voyage dans la Lune" (1902), "Le Royaume des Fées" (1903), en "Le Voyage à travers l'impossible" (1904). Hij was ook een van de eerste filmmakers die gebruik maakte van narratieve technieken en verhaalstructuren in zijn films.

Méliès' werk had een enorme invloed op de ontwikkeling van de filmgeschiedenis en heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van vele technieken en genres die nog steeds worden gebruikt in de moderne cinema. Zijn creatieve en innovatieve bijdragen aan de filmkunst hebben hem tot een van de meest gerespecteerde en invloedrijke filmmakers aller tijden gemaakt.

The Haunted Castle (1896) - Méliès

In "The Haunted Castle" (Le Manoir du Diable), een film uit 1896 van de Franse filmmaker Georges Méliès, werden verschillende technieken gebruikt om het spookachtige en bovennatuurlijke te creëren. Enkele van deze technieken zijn:

  1. Handmatige trucages: Méliès maakte gebruik van handmatige trucages om bijvoorbeeld het personage van de duivel in de film te laten verschijnen en verdwijnen. Hij deed dit door het beeld te stoppen, de camera opnieuw op te starten en de scène opnieuw op te nemen met het personage van de duivel.

  2. Omkeertrucage: In de film gebruikte Méliès ook de omkeertrucage, waarbij de film achterstevoren werd afgespeeld om het beeld van de duivel te laten verdwijnen.

  3. Optische effecten: Méliès gebruikte verschillende optische effecten, zoals de split-screen techniek om meerdere personages tegelijkertijd in beeld te brengen, en de fade-in en fade-out techniek om personages geleidelijk aan te laten verschijnen en verdwijnen.

  4. Het gebruik van achtergronden: Om de illusie van diepte en perspectief te creëren, gebruikte Méliès verschillende achtergronden en decors, zoals een nevelige omgeving en een decor dat leek op een middeleeuws kasteel.

  5. Het gebruik van kostuums en make-up: Méliès gebruikte ook verschillende kostuums en make-up om het spookachtige en bovennatuurlijke in de film te creëren, zoals de kostuums van de duivel en zijn assistenten.

Al deze technieken maakten Méliès' films zo succesvol en hebben hem gemaakt tot een pionier in de ontwikkeling van de special effects in de filmindustrie.

Segundo de Chomón

Segundo de Chomón was een Spaanse filmmaker, geboren op 17 oktober 1871 in Teruel, Spanje, en overleden op 2 mei 1929 in Parijs, Frankrijk. Hij was een van de belangrijkste en meest invloedrijke filmmakers uit de vroege jaren van de cinema, vooral op het gebied van special effects en visuele trucages.

De Chomón begon zijn carrière als illustrator en animator voor tijdschriften en kranten, maar in 1901 maakte hij de overstap naar de filmindustrie. Hij werkte als cameraman en regisseur bij de Pathé Frères filmstudio in Parijs, waar hij zich specialiseerde in het creëren van visuele effecten en trucages. Hij was vooral bekend om zijn innovatieve gebruik van kleur en kleurprocessen in zijn films.

De Chomón wordt beschouwd als een belangrijke pionier op het gebied van de special effects en visuele trucages, en wordt vaak vergeleken met de Franse filmmaker Georges Méliès. Hij was een meester in het gebruik van stop-motion, animatie, matte painting, en vele andere technieken. Hij regisseerde meer dan 200 films, waaronder korte films, reclamefilms en lange speelfilms.

Enkele van zijn meest bekende werken zijn "Le Spectre Rouge" (1907), "L'Hôtel Électrique" (1908), "Ladri Di Fantasmi" (1909), en "Maison Hantée" (1908). Zijn invloed op de filmgeschiedenis is enorm en zijn werk heeft een blijvende impact gehad op de ontwikkeling van de filmkunst en de special effects.  

Ray Harryhausen

“I think all of us who are practitioners in the arts of science fiction and fantasy movies now all feel that we're standing on the shoulders of a giant. If not for Ray's contribution to the collective dreamscape, we wouldn't be who we are.”
- James Cameron

Ray Harryhausen was een Amerikaanse stop-motion animator en special effects-ontwerper die werd geboren op 29 juni 1920 in Los Angeles, Californië, en overleed op 7 mei 2013 in Londen, Engeland. Hij wordt beschouwd als een van de meest invloedrijke en innovatieve special effects-artiesten in de filmgeschiedenis.

Harryhausen begon zijn carrière in de filmindustrie in de jaren 1940 als assistent van Willis O'Brien, de stop-motion animator die verantwoordelijk was voor de speciale effecten in de klassieke film "King Kong" (1933). Harryhausen werkte later als animator en special effects-ontwerper aan vele beroemde films, waaronder "The Beast from 20,000 Fathoms" (1953), "Jason and the Argonauts" (1963), en "Clash of the Titans" (1981).

Harryhausen's grootste bijdrage aan de filmgeschiedenis was zijn ontwikkeling van stop-motion-animatie. Hij was een meester in het creëren van gedetailleerde, levensechte bewegingen van stop-motion-geanimeerde wezens en personages, en zijn technieken en werkwijzen inspireerden vele latere generaties van special effects-artiesten.

Harryhausen's werk had een enorme invloed op de filmgeschiedenis en blijft tot op de dag van vandaag een inspiratiebron voor filmmakers en special effects-kunstenaars. Hij won vele prijzen en onderscheidingen voor zijn werk, waaronder een Academy Award voor technische verdienste in 1992, en wordt beschouwd als een van de grootste en meest invloedrijke special effects-artiesten in de geschiedenis van de film. 

Films waarvoor Harryhausen de speciale effecten en animaties ontwierp:

  • Mighty Joe Young (1949) - Ernest B. Schoedsack
  • The Beast from 20,000 Fathoms (1953) - Eugène Lourié
  • It Came from Beneath the Sea (1955) - Robert Gordon
  • Earth vs. the Flying Saucers (1956) - Fred F. Sears
  • 20 Million Miles to Earth (1957) - Nathan Juran
  • The 7th Voyage of Sinbad (1958) - Nathan Juran
  • The 3 Worlds of Gulliver (1960) - Jack Sher
  • Mysterious Island (1961) - Cy Endfield
  • Jason and the Argonauts (1963) - Don Chaffey
  • First Men in the Moon (1964) - Nathan Juran
  • One Million Years B.C. (1966) - Don Chaffey
  • The Valley of Gwangi (1969) - Jim O'Connolly
  • The Golden Voyage of Sinbad (1973) - Gordon Hessler
  • Sinbad and the Eye of the Tiger (1977) - Sam Wanamaker
  • Clash of the Titans (1981) - Desmond Davis

Films waarvoor Ray Harryhausen de speciale effecten heeft gemaakt, samen met de regisseur van elke film:

Klassieke SFX-films

Hieronder volgt een lijst van klassieke special effects-films die werden uitgebracht tussen het einde van de 19e eeuw en het einde van de jaren 1980:

  1. The Arrival of a Train at La Ciotat Station (1896) - Louis Lumière
  2. The Haunted Castle (1896) - Georges Méliès
  3. A Trip to the Moon (1902) - Georges Méliès
  4. The Great Train Robbery (1903) - Edwin S. Porter
  5. The Kingdom of the Fairies (1903) - Georges Méliès
  6. The Impossible Voyage (1904) - Georges Méliès
  7. The Red Spectre (1907) - Segundo de Chomón
  8. The Electric Hotel (1908) - Segundo de Chomón
  9. The Haunted House (1908) - Segundo de Chomón
  10. The Invisible Thief (1909) - Segundo de Chomón
  11. 20,000 Leagues Under The Sea (1916) - Stuart Paton
  12. The Lost World (1925) - Harry O. Hoyt
  13. Metropolis (1927) - Fritz Lang
  14. King Kong (1933) - Merian C. Cooper, Ernest B. Schoedsack
  15. Things to Come (1936) - William Cameron Menzies
  16. Flash Gordon (1936) - Frederick Stephani
  17. The Day the Earth Stood Still (1951) - Robert Wise
  18. The War of the Worlds (1953) - Byron Haskin
  19. The Beast from 20,000 Fathoms (1953) - Eugène Lourié
  20. Godzilla (1954) - Ishirō Honda
  21. It Came from Beneath the Sea (1955) - Robert Gordon
  22. Forbidden Planet (1956) - Fred M. Wilcox
  23. Earth vs. the Flying Saucers (1956) - Fred F. Sears
  24. The Incredible Shrinking Man (1957) - Jack Arnold
  25. 20 Million Miles to Earth (1957) - Nathan Juran
  26. The 7th Voyage of Sinbad (1958) - Nathan Juran
  27. The Time Machine (1960) - George Pal
  28. La Jetée (1962) - Chris Marker
  29. 2001: A Space Odyssey (1968) - Stanley Kubrick
  30. Planet of the Apes (1968) - Franklin J. Schaffner
  31. Colossus: The Forbin Project (1970) - Joseph Sargent
  32. Star Wars: A New Hope (1977) - George Lucas
  33. Close Encounters of the Third Kind (1977) - Steven Spielberg
  34. Superman (1978) - Richard Donner
  35. Alien (1979) - Ridley Scott
  36. The Empire Strikes Back (1980) - Irvin Kershner
  37. Blade Runner (1982) - Ridley Scott
  38. Return of the Jedi (1983) - Richard Marquand
  39. Ghostbusters (1984) - Ivan Reitman
  40. Back to the Future (1985) - Robert Zemeckis
  41. The Fly (1986) - David Cronenberg
  42. RoboCop (1987) - Paul Verhoeven
  43. Who Framed Roger Rabbit (1988) - Robert Zemeckis
Volgende pagina